MA RAINEY – MATKA BLUESA

Blues pomaga ci wstać rano z łóżka. Wstajesz wiedząc, że nie jesteś sam, że jest na świecie jeszcze coś ponadto. To coś, co wnosi piosenka. To byłby pusty świat bez bluesa. Biorę tę pustkę i próbuje ją czymś wypełnić* – to słowa tytułowej bohaterki filmu „Ma Rainey: Matka Bluesa”, który 18 grudnia miał swoją premierę na Netflixie. Film nie opowiada jednak historii życia zapomnianej artystki bluesowej, jak może sugeruje tytuł w polskiej wersji językowej. Film nie jest też filmem muzycznym, choć za muzykę odpowiada tutaj nie kto inny jak sam Brandford Marsalis. Jest on natomiast adaptacją sztuki Augusta Wilsona z 1982 roku. Prawdziwa postać Ma Rainey stała się dla niego inspiracją, pretekstem do pokazania doświadczeń Afroamerykanów w świecie pełnym rasizmu i nierówności społecznych.

Historia dzieje się w ciągu jednego dnia, w roku 1927. Znana na południu Stanów i uwielbiana wśród czarnoskórej publiczności artystka Ma Rainey (grana przez Violę Davis) przyjeżdża na północ, do Chicago by nagrać swoją płytę. Musi tutaj przede wszystkim stawić czoło białym producentom muzycznym. Akompaniuje jej zespół, w którym występuje młody, utalentowany trębacz Levee Green (grany przez Chadwicka Bosemana). Marzy on o założeniu swojego zespołu, jest pełen zapału, nadziei, młodzieńczej pychy.

Tragiczna postać młodego trębacza – ostatnia rola Chadwicka Bosemana


Szybko dochodzi do konfliktu pomiędzy uznaną gwiazdą i zapalczywym młodzieńcem. Ta pierwsza jest zazdrosna, nie tylko o swoją partnerkę. Wersja piosenki Black Bottom zaproponowana przez Leevego to odważna, awangardowa wersja, zwiastująca nowy trend w muzyce. Matka Bluesa może czuć się zagrożona. Dlatego decyduje się ona na nagranie swojej własnej, tradycyjnej wersji (w tym kontekście tytuł oryginalny filmu „Ma Rainey’s Black Bottom” wydaje się bardziej zasadny niż polska wersja).


Choć to tylko jeden z wielu wątków poruszanych w historii, to wydaje mi się on bardzo ważny, ze względu na swoją uniwersalność. Levee nie potrafi zaadaptować się do panujących warunków, jest porywczy, niecierpliwy, chce osiągnąć sukces tu i teraz. Natomiast Ma jest konsekwentna i cierpliwa. Nie chce śpiewać dopóki nie dostanie swojej butelki coca coli i cierpliwie czeka, aż jej bratanek – jąkała nagra wstęp do piosenki. Wie, że dopóki nie zaśpiewa, nie nagra płyty, biali wydawcy muszą spełniać jej żądania. Wie, że jak już „zamkną jej głos w pudełku”, nie będzie im do niczego potrzebna. Nie będą jej szanować. W rozmowie z jednym ze swoich muzyków stwierdza: Biali ludzie nie rozumieją bluesa. Słyszą go, ale nie wiedzą skąd pochodzi. Nie rozumieją, że to życie przemawia. Nie śpiewasz by poczuć się lepiej. Śpiewasz by nadać życiu sens**. Dzięki tej filozofii Ma potrafi przejść przez życie z godnością i zmierzyć się z problemami z podniesioną głową***. Młody Levee nie posiada tej mądrości Ma, tego zrozumienia. Negując wersje piosenki śpiewaną przez Matkę Bluesa uruchamia mechanizm autodestrukcji. Jego godność zostaje podeptana jak i jego nowe buty, które kupił specjalnie na okazję sesji nagraniowej. Zraniona duma prowadzi go do sytuacji bez wyjścia…..

Tragiczna postać młodego trębacza może pozostać na długo w pamięci. Tym bardziej, że jest to ostatnia rola Chadwicka Bosemana, który zmarł zaraz po skończeniu produkcji, w sierpniu 2020 roku. Obok wspomnianej Violi Davis, która zagrała Matkę Bluesa z przekonującym zaangażowaniem i kunsztem aktorskim w filmie zagrali m.in. Glynn Turman, Colman Domingo, and Michael Potts. Całość wyreżyserował George C. Wolfe przy współpracy ze scenarzystą Rubenem Santiago-Hudson. A kasę na produkcje wyłożył Denzel Washington.

*The blues help you get out of bed in the morning. You get up knowing you ain’t alone. There’s something else in the world. Something’s been added by that song. This be an empty world without the blues. I take that emptiness and try to fill it up with something.

**White folks don’t understand about the blues. They hear it come out, but they don’t know how it got there. They don’t understand that’s life’s way of talking. You don’t sing to feel better. You sing ’cause that’s a way of understanding life.

***You get that understanding and you done got a grip on life to where you can hold your head up and go on to see what else life got to offer.

2 Comments

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s